tarafından soruldu

24 Temmuz 2019 ve 12 Eylül 2019’da TCMB faiz düşürmesine rağmen, döviz kurları neden artmadı? Beklenenin tersine kur düşerken, TL niçin değerlendi? Tüm Türkiye’nin merak ettiği bu sorunun cevabını açıklıyorum. Flood’umuza buyrun.

John F. Muth’un 1961’de yazdığı “Rasyonel Beklentiler ve Fiyat Hareketleri” adlı bir akademik makale ile başlayan Rasyonel Beklentiler Teorisi, daha sonra Yeni Klasik iktisatçılar olan Robert Lucas, Paul Romer ve Robert Barro’nun çalışmaları ile güçlendirilmişti.

Söz konusu Yeni Klasik iktisatçıların yayınlarında öngördüğü sonuçlar, gerçekleşen fiyatların iktisadi birimlerin beklentilerine göre oluştuğu ve karar alıcı birimlerin şok politikalar ve kısa dönem dışında reel ekonomik değişkenler üzerinde etkisi olmadığı yönündeydi.

Zamanımız yani 21. Yüzyıl tamamen beklentiler çağı ve Yeni Klasik öngörüler her gün tekrar onaylanıyor. Piyasa beklentileri ne yönde ise gerçekleşen fiyatlar da o doğrultuda oluyor. Kura müdahaleler olsa bile bunların etkisi kısmi ve geçici kalıyor.


TCMB’nin faiz indirimi önceden fiyatlanmıştı. Döviz kurlarının hafta başından Çarşamba günü öğleden sonraya kadar yaptığı yükseliş hareketi bunu göstermişti zaten. Piyasada Temmuz ayındaki gibi 400 ve biraz üzeri faiz düşüşü bekleyenler vardı.

Yapılan faiz indiriminin bunun altında kalması (325 puan), piyasa ajanlarını rahatlattı. Kur ilk olarak bu sebeple gevşedi. İkinci olarak Avrupa Merkez Bankası’da faiz indirimine gitti.

Bu da beklenen bir şeydi, fakat ECB, bir de 1 Kasım’dan itibaren varlık alımlarına başlayacağını yani genişlemeci para politikasına geçeceğini duyurunca, döviz kurlarındaki özellikle de Euro tarafındaki düşüş daha da hızlandı.

Üçüncü olarak da 18 Eylül’de FED’den de 25 Baz puanlık faiz inidirimi bekleniyor ve bunun da fiyatlanması, TL’nin faiz düşüşüne rağmen değer kazanmasına yol açtı.

Ancak geleneksel teorilerde ileri sürülen faiz düşerse döviz kuru artar tezi, kısa dönemde bir açmaz düşmüş gibi görünse de, uzun dönemde faiz düşüşleri mutlaka döviz kurlarını yukarı atacaktır.

Şu anda TCMB’nin sahip olduğu en önemli avantaj, dünyada önemli merkez bankalarının (FED ve ECB gibi) faiz düşürme stratejisi izlediği bir döneme denk gelinmesidir. Bu da TCMB’ye faiz düşürme konusunda bir oyun alanı bırakıyor ve elini rahatlatıyor.
Yazan; Doç.Dr. Cemal Arslan @dr_cemalarslan

Cevabınız

Gizlilik: E-posta adresiniz yalnızca bu bildirimlerin gönderilmesi için kullanılacak.
...