CDS nedir?

Şimdi gelelim CDS nedir? Bu aralar swapla birlikte ünlü oldu. Cds yükseldi? Kur arttı? Peki neler oluyor bu Cds de?

Cds(Credit Default Swaps), Türkçe anlamı ile Kredi Temerrüt Takası. Peki ne işe yarar. Yenirmi içilirmi? Halk dili ile Cds bir sigortadır. Kredinin geri ödenmeme riskine karşı. Kredi, risk, tanıdık geliyor değil mi? CDO da bu terimlerde vardı.

Birbiri ile benzer bu terimler aynı sistem içerisinde hareket eder. Hatta CDS daha büyük kümeyi kapsar. Örnekler üzerinden gidelim yine. Kredi veren bankalar bile bizlerin kredi notuna bakarak kredi vermektedir.

Büyük finans sisteminde ise bu durum aynıdır. Büyük fon değişiklikleri için ise kredi derecelendirme kurumlarının verdiği notlar çok ama çok önemli oluyor iş böyle olunca. Ve uluslararası yasalara göre belli kredi derecesi altında olanlar belli borçları alamazlar.

İşte bu noktada CDS dediğimiz bir kurtarıcı türev ürün devreye girer. Örneğin bir X yatırımcısı faizlerin iyi olduğunu düşünerek Y bankasına borç para vermek ister. Bu kredi olur, tahvil olur vb. Ama Y bankasının kredi notu, bu işlem için yeterli değildir, yasal olarak!

Bu noktada ise başka uluslararası bir banka devreye girer ki, bu bankanın kredi notu Y bankasının üstünde olup, yasal sorun teşkil etmemektedir. Bunada Z bankası diyelim. Z bankası halk dilinde Y bankasına kefil olur. Tabiki karşılığında pay almak şartı ile.

Bu pay oranı Z ve Y bankasının arasındaki kredi notu, ne kadar fazlaysa o kadar yüksek olmaktadır. Örneğin Y bankası tahviline %20 faiz verdiğini varsayalım ve Z bankası bu kefil işlemi için %1 pay istiyor. İşte bu pay CDS dir. 100 baz puan CDS, %1 oranında maliyet demektir.

Bu durumda X yatırımcısı, Y bankasından tahvil alma vb işlem yapabilir. Çünkü Y bankasının artık bir kefili var. Z bankası! Tabi ki %1 lik komisyonu ödemek şartı ile. Yani X yatırımcısı verdiği borcu alamama riskine karşı Z bankasına sigorta yaptırdı.

Eğer bu pay büyürse, Y bankasının güvenilirliği düşer ve o bankaya yatırıma gelen kişi sayısı azalır. İşte bu yüzden CDS primi arttıkça, dolar artacak deriz, kendi ülkemiz açısından. Çünkü risk var ise kimse parasını getirip yatırmaz.

İşte CDS budur. Yenmez ama bir ülke halkının yemesini kısar. İçilmez ama bir ülke halkının suyunu kısar. İşte bu yüzden çok önemli bir parametredir. %1 ler çok küçük gözüksede, büyük hacimlerde büyük paralar demek. Şu anda Türkiye’nin CDS primi 455,36 iken Almanya 12,12 dir.

Güncelleme: 25 Kasım 2019 — 23:44
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments